Meer dan tweederde van kopers van nieuwbouwwoningen maakt zich zorgen over klimaat en milieu, maar slechts een klein deel daarvan is bereid hiervoor extra te betalen. Sterker nog, pas wanneer een energiezuinige woning een lagere energierekening oplevert, zijn zij bereid meer te betalen. Dit blijkt uit onderzoek van Bouwfonds Ontwikkeling onder 1665 consumenten naar markt- en prijsacceptatie van energiezuinige nieuwbouwwoningen in Nederland.

Projectontwikkelaars hebben te kampen met een gebrek aan interesse voor energiezuinige woningen. Bas van de Griendt, milieumanager van Bouwfonds: "Baat het niet, dan gaat het niet; dat is de belangrijkste conclusie uit het onderzoek. Energiezuinigheid is een plus, maar geen pré voor kopers. Hoe hard ontwikkelaars ook hun best doen voor groene woningen, de consument is er nauwelijks warm voor te krijgen. 78% van de respondenten uit het onderzoek investeert liever in een luxe keuken of badkamer dan in een energiezuiniger huis.

Consument wil wel meer betalen als het wordt terugverdiend

De voornaamste reden om extra te betalen voor een energiezuinige nieuwbouwwoning vormt een lagere energierekening, en niet het milieubewustzijn. Onvoorwaardelijk (onafhankelijk van de terugverdientijd) is nog niet de helft van de potentiële kopers (46%) bereid 5.000 euro extra te betalen voor een energiezuinige nieuwbouwwoning. Indien een energiezuinig systeem daadwerkelijk een lagere energierekening oplevert en de terugverdienperiode verzekerd is, dan zegt bijna tweederde (62%) een meerprijs van 15.000 euro te accepteren. Meer dan 50% van de potentiële kopers die een nieuwbouwwoning boven de 400.000 euro zoeken, zijn zelfs bereid 30.000 euro meer te betalen. Als zij dat bedrag maar binnen uiterlijk tien jaar terug kunnen verdienen.Bas van de Griendt: "Het wordt tijd dat we het voordeel van energiemaatregelen eens naar consumenten vertalen. Consumenten zijn wel beïnvloed door de 'groene' insteek, maar toch is het niet aangekomen. Eigenlijk moet de boodschap zijn: doe het voor jezelf. Voor je comfort en luxe. Voor je portemonnee. En dan tussen haakjes: het is ook nog goed voor het milieu."

Betere informatievoorziening nodig: projectontwikkelaars én de overheid

Ontwikkelaars doen veel moeite energiezuinige huizen te verkopen, maar consumenten vinden een goede locatie belangrijker. De geringe belangstelling komt deels door de gebrekkige communicatie van ontwikkelaars zelf, erkent Van de Griendt. Zij maken nog te weinig duidelijk wat consumenten kunnen besparen. Maar hier ligt ook een taak voor de overheid. Van de Griendt: "We hebben het te veel over regels en techniek of over energie en klimaat, maar te weinig over woonlasten. En dat terwijl de energierekening voor huishoudens in ons land sinds de eeuwwisseling ruimschoots is verdubbeld.Als woonconsumenten eenmaal over informatie beschikken, is de belangstelling voor de verschillende innovatieve energiesystemen groot. Zeker omdat in de toekomst grote prijsstijgingen voor gas en elektriciteit worden verwacht. Kopers zijn enthousiast over: de warmtepomp met bodemwisselaar en zonnecellen, de zonneboiler en de CO2-gestuurde ventilatie. Ter indicatie: Een warmtepomp met bodemwisselaar vergt een extra investering van 15.000 euro tot 20.000 euro.

Op basis van de resultaten van het onderzoek houdt Bouwfonds in haar nieuwe woningprojecten niet alleen rekening met de energieprestaties, maar vooral ook met de verdeling van kosten en baten èn de communicatie daarover. Pas wanneer de woonconsumenten en kopers van nieuwbouwwoningen daar goed over worden geïnformeerd, kiezen zij voor energiezuinige en duurzame concepten.Een goed voorbeeld in dit verband is het Bouwfonds project Oostindië in Leek. Daar is een modelwoning gebouwd, bedoeld voor informatievoorziening naar toekomstige bewoners en voor voorlichtingsdoeleinden. Er worden diverse energiebesparende technieken getoond. Resultaat is dat in de eerste fase 11 van de 20 kopers kiezen voor een warmtepompconcept met lage temperatuur vloerverwarming en een CO2 gestuurde Warmte-Terug-Win-installatie, omdat ze goed zijn geïnformeerd over de kosten en baten en daardoor inzicht hebben gekregen in de toegevoegde waarde van de duurzaamheidinvesteringen in hun woning.

Oostindië in Leek

Over het onderzoek Bouwfonds Ontwikkeling 'Baat het niet dan gaat het niet'

Een kwantitatief vooronderzoek (online, 1665 respondenten) testte de attitude en het kennisniveau bij woonconsumenten ten aanzien van energiezuinige nieuwbouwwoningen. Het kwalitatieve onderzoek (op basis van groepsdiscussies) ging in op de achterliggende argumenten en daarmee de voorkeuren van consumenten voor de verschillende kansrijke energiesystemen. Tot slot zijn de resultaten uit het voorgaande kwalitatief onderzoek in het kwantitatief onderzoek (online, 450 respondenten) getoetst. Hierin werd verder onderzocht in hoeverre woonconsumenten bereid zijn extra te betalen voor een energiezuinige nieuwbouwwoning.