Sneller & beter is het credo van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, als het gaat om besluitvorming rond ruimtelijke projecten. Het ministerie koos het project Prinsenpoort in Zwolle van Bouwfonds Ontwikkeling als goed voorbeeld. Wat was het geheim?

Op dit moment neemt de doorlooptijd van een infrastructuurproject in Nederland gemiddeld veertien jaar in beslag. Het ministerie wil dat die doorlooptijd wordt gehalveerd. Daarvoor zijn andere methoden van werken nodig, waarbij beter wordt ingespeeld op de wensen van de (toekomstige) bewoners en de behoeften van gemeenten. Het project Prinsenpoort in Zwolle toonde aan dat mogelijk is. De interactieve werkwijze die Bouwfonds Ontwikkeling hier toepaste is door ministerie van Verkeer en Waterstaat opgenomen in het magazine OPEN. Met dit magazine wil V&W het gesprek over het vormgeven van participatie in de besluitvorming over infrastructurele en ruimtelijke projecten stimuleren.

Community planning

Samen actief meedenken bij project Prinsenpoort

Voor de ontwikkeling van de locatie Prinsenpoort, in de Zwolse woonwijk Veerallee, liet Bouwfonds Ontwikkeling zich inspireren door het Britse concept van community planning: de gemeenschap wordt actief betrokken bij het maken van plannen en dat zorgt voor cohesie.

In Zwolle stelden de gemeente en Bouwfonds Ontwikkeling eerst samen een set randvoorwaarden vast. Uitgangspunt was om 140 tot 200 woningen te realiseren en maximaal 10.000 vierkante meter kantoorruimte, en dat met een sluitende grondexploitatie. Deze randvoorwaarden vormden de basis voor twee ontwerpfestivals (een over de stedenbouwkundig plan en een over woningtypen en de inrichting van de woonomgeving). Hiervoor werden (toekomstige) bewoners, ondernemers en andere betrokkenen uitgenodigd. De aanwezigen discussieerden met elkaar en gaven aan wat hun wensen en ideeën waren. Die werden ter plaatste besproken en zoveel mogelijk ingetekend op een kaart of in schets opgezet.

Vertraging voorkomen

Meteen na de festivals werden alle ideeën met een team van stedenbouwkundigen uitgewerkt. Vervolgens werden ze getoetst aan de randvoorwaarden en werd gekeken naar financiële haalbaarheid. Mike van Nes, ontwikkelingsmanager van Bouwfonds Ontwikkeling regio Noord-Oost vertelt: "In Prinsenpoort hebben we binnen vijf dagen het resultaat gepresenteerd. Die snelheid is belangrijk: bewoners kunnen meteen zien wat er met hun inzichten is gedaan."

Voor deze aanpak werd onder meer gekozen, omdat de gemeente Zwolle bewoners actiever bij planvorming wilde betrekken, vertelt Van Nes. "Maar ook voor ons heeft het voordelen: "Het is belangrijk om in dialoog te gaan met de omgeving, zeker bij een omvangrijk plan op zo'n cruciale plek in een stad. Uiteindelijk hebben we nu een ontwerp dat niet alleen voldoet aan onze wensen en eisen, maar ook aan die van de bewoners. Je voorkomt daardoor dat je in een later stadium met tal van onnodige bezwaren te maken krijgt, waardoor je plannen vertraging oplopen."

In contact blijven

Alle partijen kunnen zich vinden in het voorlopig ontwerp dat verder wordt uitgewerkt. Het enige lastige is om voor bewoners het tempo van de start vast te houden, vertelt Mike van Nes. "Je krijgt toch te maken allerlei overleggen en procedures, met bijvoorbeeld de gemeente en Rijkswaterstaat, die ongemerkt veel tijd kosten. Dan is het belangrijk om in contact te blijven met de omwonenden. Zij moeten erop blijven vertrouwen dat er een mooi plan komt."