In de grote steden wonen veel mensen in een sociale huurwoning die qua inkomen best een duurdere woning kunnen huren of kopen. Minister Donner wil dit zogenoemde scheefwonen aanpakken via een huurverhoging. Aanvankelijk zou dit nog deze zomer worden ingevoerd, maar waarschijnlijk wordt het niet eerder dan juli 2012. Bouwfonds Ontwikkeling deed zelf onderzoek naar het verschijnsel en bepleit een bredere aanpak.

Volgens de Europese regels zijn scheefwoners huishoudens met een bruto jaarinkomen boven 33.614 euro en maandelijkse huurlasten onder de 648 euro. Uit onderzoek dat Bouwfonds in 2010 heeft uitgevoerd onder negenhonderd van dit soort huishoudens in de stadsregio Amsterdam, blijkt dat één op de drie scheefwoners erover denkt om binnen vijf jaar te verhuizen. Bijvoorbeeld naar een koopwoning.

 

Interessante markt

Het is dus niet zo dat deze huurders per se willen blijven zitten waar ze zitten. Als de toekomstige woning maar biedt wat ze wensen, zijn ze best bereid in beweging te komen. De groep scheefwoners vormt daarmee een interessante markt voor ontwikkelaars. Temeer omdat ze geen eigen woning hoeven te verkopen en misschien flink wat geld hebben gespaard.

 

Ontwrichtend

Maar dat is slechts één kant van de zaak. Scheefwoners houden woningen 'bezet' die eigenlijk voor anderen zijn bedoeld. Diana de Jong, directeur Gebiedsontwikkeling bij Bouwfonds, noemt scheefwonen een maatschappelijk probleem. 'Het leidt tot sociaal ongewenste effecten en kan lokaal zelfs een ontwrichtende werking hebben. In Utrecht is zelfs 49% van alle huurders van een sociale huurwoning als scheefwoner aan te merken!'

 

Voldoende voorraad

Ze realiseert zich dat scheefwoners ook zorgen voor gemengde wijken en buurten, en dat corporaties en politici daarom genuanceerd denken

Diana de Jong directeur Gebiedsontwikkeling

over het verschijnsel. Maar, zegt De Jong: 'Nederland telt 2,4 miljoen corporatiewoningen en die sociale voorraad is ruim voldoende.'

 

Het kabinet heeft plannen om scheefwonen aan te pakken via een huurverhoging. Aanvankelijk zou dit nog deze zomer worden ingevoerd, maar waarschijnlijk wordt het niet eerder dan juli 2012. Bewoners van een sociale huurwoning met een inkomen vanaf 43.000 euro zouden dan huurverhogingen tot 5 procent kunnen verwachten. De Jong begrijpt het idee, maar vindt dat scheefwonen niet geïsoleerd moet worden aangepakt. 'Zo'n huurverhoging roept vragen op. Voor een en dezelfde woning worden dan verschillende huurprijzen gerekend. Het is beter om de woningmarkt in zijn geheel aan te pakken. Dus niet alleen het scheefwonen, maar ook het huurstelsel en het fiscale systeem.'

 

Verplicht kopen

Een verhuisprikkel via een extra huurverhoging gaat De Jong niet ver genoeg. 'Ik zou ervoor zijn om de scheefwoner te verplichten zijn woning van de woningcorporatie te kopen - en wel binnen een jaar. Maar als toch die huur voor scheefwoners omhoog gaat, dan liefst met méér dan 5 procent. Ook mogen de locatie en de regio zwaarder wegen in het woningwaarderingstelsel. Een echte oplossing voor het probleem komt pas als de gehele woningmarkt integraal wordt aangepakt.'